Подривање на почвата: Кога е потребно и каде повеќето грешат

Почвата може на површината да изгледа сосема добро, а само неколку десетици сантиметри под неа да има набиен слој низ кој водата, воздухот и коренот на растението тешко продираат. Проблемот често се јавува поради повеќегодишна обработка на иста длабочина, а дополнително може да го влошат тешката механизација, големиот број поминувања преку парцелата и обработката на премногу влажна почва.

Подривањето овозможува овој набиен слој да се разбие и почвата длабински да се разровка без превртување како при орањето. Со тоа се создаваат подобри услови за продирање на водата и воздухот, како и за развој на коренот во подлабоките слоеви.

Периодот по жетвата е добра можност да се процени состојбата на парцелата и, доколку постојат знаци на набивање, почвата да се подготви за следните култури. Сепак, целосниот ефект од подривањето зависи од вистинскиот момент, длабочината на работа и доброто усогласување на машината со тракторот.

Кога е потребно подривање на почвата?

Постојат неколку знаци што може да укажат дека длабинското разровкување на почвата би било корисно.

1. Се формирал плужен ѓон

Повеќегодишната обработка на приближно иста длабочина може да придонесе за создавање на набиен слој непосредно под зоната што редовно се обработува. Дополнително набивање може да предизвикаат тешката механизација, големиот број поминувања и обработката на почвата во неповолни услови.

Кога ќе се формира таков слој, подривачот продира под вообичаената длабочина на обработка и ја разровкува почвата без нејзино превртување.

Постоењето и длабочината на набиениот слој може да се проверат со отворање профил на почвата, а за попрецизно мерење на отпорот може да се користи пенетрометар.

2. Водата долго се задржува на парцелата

Ако по обилни врнежи на нивата се појавуваат барички кои бавно исчезнуваат, една од можните причини е набиен слој што го отежнува продирањето на водата во длабочина.

Разбивањето на таквиот слој може да ја подобри инфилтрацијата и да овозможи поголем дел од врнежите да стигнат во подлабоките слоеви на почвата.

Тоа може да биде корисно и во подоцнежните сушни периоди, бидејќи растенијата со подлабоко развиен корен можат да користат вода од поголем почвен профил.

3. Коренот останува во површинскиот слој

Набиената почва претставува физичка пречка за развојот на кореновиот систем. Наместо да продолжи да расте во длабочина, коренот може да почне да се развива странично над набиениот слој.

Растението тогаш користи помал волумен на почва и има поограничен пристап до вода и хранливи материи.

Ако при преглед на кореновиот систем од претходната култура се забележи ваква појава, тоа е добар сигнал дека треба да се провери дали постои набиен слој.

4. Парцелата често е изложена на тешка механизација

Тракторите, комбајните, полните приколки и другата тешка механизација можат да придонесат за набивање на почвата, особено кога преку парцелата се поминува додека таа е влажна.

Подривањето може да помогне во подобрување на нарушената структура, додека идното набивање може да се намали со подобро управување со механизацијата.

Важна улога имаат и правилниот избор на пневматици, притисокот во нив и избегнувањето непотребни поминувања преку парцелата.

5. Сакате да ја проверите почвата пред следниот производствен циклус

Периодот по собирањето на културата е добра можност да не се гледа само површината на нивата, туку и состојбата на почвата во длабочина.

Посебно внимание треба да се посвети на парцелите што со години се обработуваат на слична длабочина или се изложени на интензивно движење на механизација.

За дополнителна стручна помош, земјоделците можат да се обратат до советодавната служба на Агенцијата за поттикнување на развојот на земјоделството.

Целта не е да се чека набивањето да почне видливо да влијае врз растенијата, туку проблемот да се препознае и отстрани навреме.

Како правилно се врши подривање?

Кога на парцелата постојат знаци на набивање, квалитетот на резултатот зависи од неколку одлуки: кога да се влезе во нивата, колку длабоко да се работи и каква машина да се користи.

1. Утврдете ја длабочината на набиениот слој

Длабочината на подривањето не треба да се одредува напамет.

Еден од начините е отворање профил на почвата и набљудување на нејзината структура и развојот на кореновиот систем. За пообјективно мерење може да се користи пенетрометар, со кој се мери отпорот на почвата на различни длабочини.

Целта е работните тела да продрат доволно длабоко за да го разбијат проблематичниот слој и да ја разровкаат почвата под него.

2. Почекајте соодветна влажност

За добар ефект од подривањето важно е почвата да биде доволно сува за под дејство на работните тела да пука и да се разровкува.

Ако е премногу влажна, почвата може да се деформира околу работното тело наместо низ околниот профил да се создадат посакуваните пукнатини.

Затоа периодот по жетвата често е погоден за подривање, но конечната одлука треба да се донесе според реалната состојба на парцелата, а не само според датумот.

3. Одредете ја потребната длабочина

Подривањето се врши под вообичаената длабочина на работа на плугот со цел да се разбие долниот набиен слој.

Но потребната работна длабочина не е иста на секоја парцела.

Работењето подлабоко отколку што е потребно го зголемува отпорот, потрошувачката на гориво и оптоварувањето на тракторот. Од друга страна, премногу плитката обработка може да го остави проблематичниот слој недопрен.

Затоа е поважно да се погоди вистинската длабочина отколку едноставно да се работи што е можно подлабоко.

4. Изберете машина што одговара на тракторот

Кога знаете што сакате да постигнете и на која длабочина треба да работите, следува најважниот избор на опрема.

Бројот на работни тела, нивниот распоред, работната ширина и длабочината директно влијаат врз потребната влечна сила. Затоа машината треба да се усогласи со моќноста на тракторот, но и со големината на парцелата, типот на почвата и интензитетот на користење.

За помали трактори и површини може да бидат попогодни модели со помал број работни тела, додека поголемите трактори овозможуваат користење пошироки и позахтевни машини.

Различни модели култиватори може да се споредат според бројот на работни тела, работната ширина, длабочината на обработка и компатибилноста со тракторот.

5. Прилагодете ја брзината на условите

Брзината на работа влијае врз квалитетот на разровкувањето, отпорот и потрошувачката на гориво.

Треба да се следат препораките на производителот на машината и тракторот, но истовремено да се набљудува резултатот зад машината.

Целта е почвата меѓу работните тела да се разровка и набиениот слој да се разбие, а не работните тела само да остават тесни траги низ него.

6. Вклопете го подривањето во понатамошната обработка

Подривањето е дел од системот за обработка на почвата, а не последна операција на секоја парцела.

Што ќе се прави потоа зависи од следната култура, количината на растителни остатоци, состојбата на површинскиот слој и избраниот систем на производство.

Во зависност од условите, потоа може да биде потребна дополнителна обработка и подготовка на почвата за сеидба. Корисно е истовремено да се направи и анализа на почвата, особено ако треба да се утврдат потребите на следната култура од хранливи материи.

6 грешки што треба да се избегнат при подривање на почвата

Добрата машина може да направи голема разлика во структурата на набиената почва, но само ако правилно се користи. Ова се шест грешки што можат да го намалат ефектот и непотребно да ги зголемат трошоците.

1. Чекање проблемот да стане видлив преку приносот

Набиеноста на почвата не мора веднаш да биде очигледна на површината.

Ако проблемот се открие дури кога културата ќе почне да покажува последици, дел од производствениот потенцијал веќе може да биде изгубен.

Затоа состојбата на почвата вреди да се проверува по жетвата, особено на парцели што интензивно се обработуваат или преку кои често поминува тешка механизација.

Прегледот на профилот и коренот на претходната култура може да помогне проблемот да се забележи навреме и подривањето да се изврши пред следниот производствен циклус.

2. Подривање на премногу влажна почва

Една од најважните грешки е да се започне со работа само затоа што според календарот дошло време за обработка.

Кај доволно сува почва работното тело може да предизвика пукање и разровкување на околниот профил. Кај премногу влажна почва ефектот може да биде значително послаб.

Затоа септември или октомври може да бидат одличен период една година, а неповолен друга. Состојбата на почвата треба да има предност пред датумот.

3. Правилото „колку подлабоко, толку подобро“

Максималната работна длабочина на машината не е истовремено и препорачана длабочина за секоја нива.

Ако набиениот слој се наоѓа поплитко, дополнителната длабочина може само да ја зголеми потребната сила и потрошувачката на гориво.

Ако, пак, се наоѓа подлабоко од работната зона, премногу плитката обработка нема да го реши проблемот.

Вистинската длабочина е онаа што ефикасно го разбива набиениот слој.

4. Погрешно усогласување со тракторот

Купувањето поголема машина нема смисла ако тракторот не може ефикасно да ја користи на потребната длабочина и со соодветна брзина.

Недоволната моќност и влечна способност може да доведат до поголемо пролизгување, повисока потрошувачка на гориво и послаб ефект.

Затоа пред изборот треба да се разгледа комбинацијата од моќноста на тракторот, бројот на работни тела, работната ширина и саканата длабочина, а не само физичката големина на машината.

5. Подривање по навика

Ефектот од квалитетно извршеното подривање може да трае подолго време, но колку долго ќе трае зависи од типот на почвата, плодоредот, механизацијата и начинот на понатамошна обработка.

Затоа целта не е да се подрива што почесто, туку да се следи состојбата на почвата и длабинското разровкување повторно да се изврши кога ќе се појави набивање.

На интензивно користени парцели, особено оние изложени на тешка механизација, потребата може да се појави побрзо.

6. Разбивање на слојот без спречување на повторното набивање

Подривањето може да го реши постојното набивање, но резултатот треба и да се зачува.

Ако потоа продолжи интензивното движење на тешка механизација по влажна почва или други постапки што повторно ја набиваат, проблемот со текот на времето ќе се врати.

Затоа најдобар резултат дава комбинацијата од правилно подривање и подобро управување со парцелата: соодветни пневматици и притисок, избегнување непотребни поминувања, внимателен избор на моментот за обработка и повремена проверка на состојбата на почвата.

Заклучок

Подривањето на почвата може да биде многу корисна инвестиција кога набиениот слој го ограничува движењето на водата и воздухот и го спречува коренот да се развива во длабочина.

Периодот по жетвата е добра можност да се провери состојбата на почвата и, кога постојат знаци на набивање, парцелата длабински да се разровка пред следниот производствен циклус.

За добар резултат најважно е да се избере вистинскиот момент, да се работи на соодветна длабочина и да се користи машина што е добро усогласена со тракторот и условите на парцелата.

Така подривањето не е само уште едно поминување преку нивата, туку инвестиција во подобра структура на почвата и подобри услови за развој на следната култура.