Драматичен пад на производството на мед, од едно семејство само 2-3 кг мед

Македонските пчелари се соочуваат со една од најтешките производни сезони во последните децении. Климатските промени, нестабилното време и сушата го намалуваат приносот на мед, а дополнителен проблем е конкуренцијата од евтин мед со сомнително потекло и квалитет.

Токму во такви услови, денеска во Скопје започнува осмиот Пчеларски саем, на кој производители од различни делови на земјата ќе ги претстават своите производи и ќе имаат можност директно да разговараат со потрошувачите.

Саемот се одржува од 5 до 7 ноември на плоштадот „Македонија“. На него учествуваат повеќе од 20 изложувачи од Преспа, Порече, Прилепско, Кочанско, Галичица и други региони.

 

 

Според претседателот на Пчеларската федерација на Македонија, Венче Билбиловски, производството на мед во земјава бележи сериозен пад. Ако порано од едно пчелно семејство се добивале од 30 до 40 килограми мед, денес приносот е намален на само два до три килограми.

Билбиловски оценува дека 2026 година е една од најслабите за домашните пчелари. Како главна причина ги посочува климатските промени и големите температурни осцилации, поради кои пчелите не можат редовно да собираат нектар.

Според него, проблем е и појавата на евтин мед со непознато потекло, кој се продава на пазари, покрај патишта и во продавници. Цените од 150 до 300 денари за тегла, според пчеларите, создаваат нелојална конкуренција за домашните производители.

На саемот медот се продава по цена од околу 650 денари, додека редовната цена кај производителите достигнува 700 денари и повеќе. Билбиловски ги повикува граѓаните да купуваат од регистрирани пчелари и да бараат производи со соодветни сертификати и лабораториски испитувања.

Слична слика и во регионот, но не сите земји имаат иста сезона

Проблемите со производството на мед не се ограничени само на Македонија. Пчеларите во делови од регионот исто така пријавуваат значително послаби приноси, главно поради сушата, високите температури и нарушувањето на периодите на цветање.

Во Босна и Херцеговина, пчеларите од кантонот 10 ја оценија 2026 година како една од најлошите сезони во последните години. На одредени пчеларници приносот бил само два до три килограми по кошница, а сушата ги принудила производителите дополнително да носат вода и да ги прихрануваат пчелите.

Состојбата во Србија е нешто поразлична. Според извештајот на српското Министерство за земјоделство, производството во 2024 година било за 29 проценти повисоко отколку претходната година. Но, и таму климатските промени остануваат сериозен предизвик. Српските пчелари во октомври годинава предупредија на послаби приноси од багрем, сончоглед и ливадски мед во одредени делови од земјата, додека липовата паша забележала исклучително добри резултати.

Светскиот пазар на мед се карактеризира со големо производство, но и проблем со фалсификатите

На глобално ниво, во 2024 година биле произведени околу два милиона тони мед. Најголем производител е Кина со околу 456.000 тони, по која следуваат Индија со 146.000 тони и Турција со 95.500 тони, според податоците на Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО).

Еден од најголемите проблеми на меѓународниот пазар е фалсификувањето на медот, односно додавањето евтини шеќерни сирупи за да се зголеми количината и да се намали производната цена.

Европската унија веќе неколку години предупредува на овој проблем. При координирана контрола на увезениот мед во периодот 2021–2022 година, 46 проценти од испитаните примероци биле оценети како сомнителни за фалсификување. Тоа не значи дека секој од нив бил правосилно потврден како фалсификат, но резултатите покажале сериозни слабости во контролата на пазарот.

Европската комисија од 2026 година воведе и построги правила за означување на потеклото на медот. Кај мешавините од повеќе земји, на декларацијата треба да бидат наведени земјите на потекло по опаѓачки редослед и нивното процентуално учество, со предвидената можност за пофлексибилно означување кај дел од земјите членки. Целта е потрошувачите да добијат поточни информации за производот што го купуваат.